Ngày 24/10/2025, Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành Thông tư số 18/2025/TT-BTP hướng dẫn chi tiết chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực tư pháp ở địa phương.
Thông tư này góp phần hoàn thiện hệ thống tổ chức ngành tư pháp, bảo đảm tính thống nhất, chuyên nghiệp và hiệu quả trong cung cấp dịch vụ công và phục vụ quản lý nhà nước.
1. Cơ sở pháp lý
-
Thông tư 18/2025/TT-BTP ngày 24/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp;
-
Luật Viên chức năm 2010 (được sửa đổi, bổ sung năm 2019);
-
Luật Đấu giá tài sản năm 2016;
-
Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017;
-
Luật Công chứng năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
2. Vị trí của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành tư pháp ở địa phương
Theo Điều 3 Thông tư 18/2025/TT-BTP, các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực tư pháp ở địa phương gồm:
-
Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước,
-
Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản,
-
Phòng công chứng,
-
Và các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Sở Tư pháp.
Các đơn vị này được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập, trực thuộc Sở Tư pháp, hoạt động trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp.
Đặc điểm vị trí pháp lý:
-
Có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng theo quy định pháp luật;
-
Có trụ sở làm việc độc lập;
-
Là đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công trong lĩnh vực pháp luật, đồng thời thực hiện một số nhiệm vụ phục vụ quản lý nhà nước.
3. Chức năng của từng loại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành tư pháp
(1) Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước
-
Chức năng: Cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý;
-
Thực hiện các nhiệm vụ phục vụ quản lý nhà nước về trợ giúp pháp lý;
-
Tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn, kiến nghị, thống kê, báo cáo định kỳ theo yêu cầu.
(2) Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản
-
Chức năng: Cung cấp dịch vụ đấu giá tài sản theo Luật Đấu giá tài sản;
-
Thực hiện nhiệm vụ phục vụ công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản;
-
Bảo đảm tính công khai, minh bạch, cạnh tranh lành mạnh trong hoạt động đấu giá.
(3) Phòng công chứng
-
Chức năng: Cung cấp dịch vụ công chứng, chứng thực các hợp đồng, giao dịch theo Luật Công chứng;
-
Thực hiện nhiệm vụ phục vụ quản lý nhà nước về công chứng, chứng thực tại địa phương;
-
Góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, thương mại, hành chính.
(4) Đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Sở Tư pháp
-
Hoạt động trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp (ví dụ: trung tâm hòa giải, đào tạo, nghiên cứu pháp lý…);
-
Thực hiện chức năng theo quy định pháp luật chuyên ngành và các văn bản pháp luật liên quan.
4. Cơ cấu tổ chức của các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành tư pháp ở địa phương
Theo Điều 5 Thông tư 18/2025/TT-BTP, cơ cấu tổ chức của các đơn vị gồm:
(1) Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước
-
Lãnh đạo: Có Giám đốc và Phó Giám đốc;
-
Tổ chức trực thuộc: Có thể có Chi nhánh và các bộ phận chuyên môn phù hợp;
-
Nhân sự: Trợ giúp viên pháp lý, viên chức hỗ trợ nghiệp vụ, người lao động khác.
(2) Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản
-
Lãnh đạo: Giám đốc và Phó Giám đốc;
-
Tổ chức trực thuộc: Có thể có Hội đồng quản lý, các tổ chức cấu thành;
-
Nhân sự: Đấu giá viên, viên chức hỗ trợ nghiệp vụ và người lao động khác.
(3) Phòng công chứng
-
Lãnh đạo: Trưởng phòng, Phó Trưởng phòng;
-
Tổ chức trực thuộc: Có thể có Hội đồng quản lý hoặc tổ chức cấu thành;
-
Nhân sự: Công chứng viên, viên chức hỗ trợ nghiệp vụ và người lao động.
(4) Các đơn vị sự nghiệp công lập khác
-
Lãnh đạo: Có người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu;
-
Tổ chức trực thuộc: Có thể có Hội đồng quản lý, tổ chức cấu thành;
-
Nhân sự: Viên chức và người lao động khác theo quy định.
Việc thành lập Hội đồng quản lý, Chi nhánh, các bộ phận chuyên môn và quy định số lượng cấp phó thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.
5. Ý nghĩa của Thông tư 18/2025/TT-BTP
Việc ban hành Thông tư này nhằm:
-
Chuẩn hóa mô hình tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong ngành tư pháp;
-
Tăng tính minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm giải trình trong cung cấp dịch vụ công;
-
Góp phần nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp ở địa phương, phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.
6. Kết luận
Từ ngày 24/10/2025, các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực tư pháp ở địa phương sẽ hoạt động theo hướng dẫn tại Thông tư 18/2025/TT-BTP.
Các cơ quan, tổ chức và cá nhân cần nắm rõ vị trí, chức năng và cơ cấu tổ chức để triển khai, phối hợp hiệu quả trong công tác trợ giúp pháp lý, đấu giá tài sản, công chứng và các hoạt động tư pháp khác.
Xem thêm: https://htllaw.com.vn/thanh-lap-van-phong-cong-chung-dieu-kien-thu-tuc
