Table of Contents
Các Trường Hợp Thu Hồi Đất Không Được Bồi Thường Theo Luật Đất Đai Mới Nhất 2025
Cơ Sở Pháp Lý Về Việc Bồi Thường Khi Nhà Nước Thu Hồi Đất
Theo Luật Đất đai 2024, khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế – xã hội hoặc vi phạm pháp luật đất đai, người sử dụng đất có thể được bồi thường hoặc không tùy từng trường hợp.
Việc bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất chỉ được thực hiện khi người sử dụng có quyền sử dụng đất hợp pháp và việc sử dụng phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được phê duyệt.
Trường hợp đất sử dụng sai mục đích, lấn chiếm hoặc vi phạm hành chính, người dân sẽ không được bồi thường về đất và đôi khi cũng không được bồi thường tài sản trên đất.
Các Trường Hợp Thu Hồi Đất Không Được Bồi Thường Theo Luật Đất Đai 2024
Luật Đất đai 2024 quy định rõ ràng những trường hợp người sử dụng đất sẽ không được bồi thường khi Nhà nước thu hồi. Tùy vào nguyên nhân bị thu hồi (vi phạm pháp luật, lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hay hết thời hạn sử dụng…), mức độ bồi thường sẽ khác nhau. Dưới đây là các trường hợp cụ thể mà người dân cần đặc biệt lưu ý.
Đất bị thu hồi do vi phạm pháp luật về đất đai
Người sử dụng đất không được bồi thường khi rơi vào một trong 4 trường hợp sau đây:
- Sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước giao hoặc cho thuê
- Cố tình hủy hoại đất, làm thay đổi mục đích sử dụng đất trái phép
- Tự ý chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất mà không đủ điều kiện theo quy định
- Không thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước sau nhiều lần b ị nhắc nhở
Ví dụ, ông A được Nhà nước giao đất nông nghiệp nhưng tự ý xây nhà để kinh doanh quán cà phê. Khi Nhà nước thu hồi khu vực này để làm đường, ông A sẽ không được bồi thường về đất do sử dụng sai mục đích.
Trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất không được bồi thường tài sản gắn liền với đất, như nhà cửa hoặc công trình xây dựng trái phép, phần tài sản đó cũng có thể bị tháo dỡ mà không được đền bù. Như quán cà phê của ông A, do tự ý xây dựng trên đất nông nghiệp không chuyển đổi mục đích sử dụng nên có thể bị coi là xây dựng trái phép và không đủ điều kiện nhận bồi thường.
Đất lấn, chiếm hoặc sử dụng không hợp pháp
Khi bàn đến thu hồi và bồi thường đất đai, một trong những câu hỏi thường gặp là “Đất lấn, chiếm có được bồi thường không?”. Câu trả lời là không, bởi đất lấn chiếm không được công nhận là hợp pháp.
Luật Đất đai 2024 nêu rõ, đất lấn chiếm sau ngày 1/7/2004 sẽ không được bồi thường khi bị thu hồi. Tuy nhiên, với những trường hợp lấn, chiếm trước 1/7/2004, nếu người dân đã trực tiếp sử dụng ổn định và không có tranh chấp, chính quyền địa phương có thể xem xét cấp sổ đỏ bổ sung hoặc hỗ trợ bồi thường một phần giá trị tài sản trên đất.
Ví dụ: Gia đình ông B mở rộng chuồng trại ra phần đất công sau năm 2010 mà không được cấp phép. Khi Nhà nước thu hồi đất, phần này không được bồi thường, vì đó là đất lấn chiếm trái phép.
Đất được giao, cho thuê không thu tiền sử dụng
Người sử dụng đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê không thu tiền sử dụng đất (như đất xây trụ sở, công trình công cộng, đất nông nghiệp cho hộ nghèo, đất rừng phòng hộ…) sẽ không được bồi thường khi bị thu hồi, do đây không phải quyền sở hữu cá nhân.
Tuy nhiên, nếu họ có tài sản hợp pháp gắn liền với đất, như cây trồng, công trình được cấp phép xây dựng hợp lệ, thì có thể được bồi thường riêng phần tài sản đó. Như vậy, với thắc mắc của nhiều người rằng “có trường hợp nào không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường về tài sản trên đất không?”, câu trả lời là “có”.
Đất hết thời hạn sử dụng mà không được gia hạn
Khi hết thời hạn sử dụng đất (đối với đất thuê, đất được giao có thời hạn) mà không được Nhà nước gia hạn, người sử dụng phải bàn giao lại đất và không được bồi thường. Điều này đặc biệt áp dụng với các dự án đầu tư chậm tiến độ hoặc bỏ hoang. Trường hợp người dân đã đầu tư tài sản trên đất trong thời gian hợp pháp, phần tài sản đó có thể được xem xét hỗ trợ nếu đáp ứng điều kiện của cơ quan quản lý đất đai.
Đất thuộc diện bị thu hồi để xử lý vi phạm, an ninh – quốc phòng
Khi Nhà nước thu hồi đất do liên quan đến an ninh, quốc phòng, phòng chống thiên tai hoặc vi phạm hành chính nghiêm trọng, người sử dụng sẽ không được bồi thường. Ví dụ như đất bị thu hồi do xây dựng trái phép trên hành lang an toàn giao thông, thủy lợi hoặc đất nằm trong khu vực cấm.
Tham khảo thêm: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bat-dong-san/Luat-Dat-dai-2024-31-2024-QH15-523642.aspx
Tham khảo thêm bài viết của chúng tôi: https://htllaw.com.vn/bao-hiem-xa-hoi-bat-buoc-che-do-gi-khi-tham-gia
