Từ ngày 01/01/2025, Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực, kéo theo nhiều thay đổi trong quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Một trong những vấn đề người dân quan tâm nhất là giá đền bù khi thu hồi đất làm đường năm 2025.
Bài viết sau đây tổng hợp đầy đủ và chính xác theo luật mới.
1. Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (Điều 91 Luật Đất đai 2024)
Luật Đất đai 2024 đưa ra 07 nguyên tắc quan trọng khi thu hồi đất:
1.1. Bảo đảm công khai, minh bạch, công bằng
Việc bồi thường phải thực hiện:
-
Dân chủ – khách quan – công bằng
-
Công khai – minh bạch – kịp thời
-
Đúng pháp luật
-
Hướng đến lợi ích chung, phát triển bền vững
-
Quan tâm đối tượng yếu thế, trực tiếp sản xuất nông nghiệp
1.2. Bồi thường bằng đất cùng mục đích sử dụng là ưu tiên
-
Ưu tiên giao đất cùng mục đích sử dụng với đất thu hồi.
-
Nếu không có đất để bồi thường → bồi thường bằng tiền, tính theo giá đất cụ thể tại thời điểm phê duyệt phương án.
-
Người có đất thu hồi được quyền chọn bồi thường bằng tiền, nếu có nhu cầu.
Trường hợp địa phương có quỹ đất/nhà ở, người dân cũng được xem xét:
-
Bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng, hoặc
-
Nhà ở thay thế (tái định cư).
1.3. Bồi thường thiệt hại về tài sản
-
Chủ sở hữu tài sản bị thiệt hại được bồi thường.
-
Chủ cơ sở sản xuất kinh doanh phải dừng hoạt động → được hỗ trợ.
1.4. Hỗ trợ để ổn định đời sống và sản xuất
Nhà nước có trách nhiệm:
-
Hỗ trợ chuyển đổi nghề
-
Tạo việc làm
-
Bảo đảm thu nhập và ổn định đời sống người có đất thu hồi
1.5. Khu tái định cư phải hoàn chỉnh hạ tầng
Bao gồm:
-
Hạ tầng kỹ thuật
-
Hạ tầng xã hội
-
Phù hợp phong tục, văn hóa của cộng đồng
1.6. Phải bố trí tái định cư trước khi ra quyết định thu hồi
UBND cấp tỉnh/huyện phải:
-
Lập dự án tái định cư
-
Phê duyệt phương án bồi thường – hỗ trợ – tái định cư
-
Hoàn thành trước thời điểm thu hồi đất
1.7. Xử lý diện tích còn lại sau thu hồi quá nhỏ
-
Nếu phần đất còn lại nhỏ hơn diện tích tối thiểu, người dân đồng ý thu hồi → Nhà nước thu hồi và bồi thường theo quy định.
2. Giá đền bù khi thu hồi đất làm đường năm 2025 được quy định ra sao?
2.1. Thu hồi đất làm đường thuộc trường hợp thu hồi vì lợi ích quốc gia, công cộng
Theo khoản 1 Điều 79 Luật Đất đai 2024, thu hồi đất làm đường thuộc nhóm:
-
Thu hồi để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
2.2. Giá đền bù 2025 được tính theo “giá đất cụ thể”
Căn cứ điểm e khoản 1 Điều 160 Luật Đất đai 2024:
Tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất được tính theo giá đất cụ thể, không áp dụng bảng giá đất.
Điều này có nghĩa:
-
Từ 2025, không dùng bảng giá đất để tính đền bù.
-
Mỗi thửa đất bị thu hồi sẽ được định giá riêng, sát với giá thị trường.
-
Quy trình định giá phải có đơn vị tư vấn độc lập tham gia (được pháp luật cho phép).
2.3. Giá đất cụ thể được quyết định bởi ai?
Theo khoản 2 Điều 160:
-
Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định giá đất cụ thể đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền tỉnh (phổ biến nhất trong các dự án làm đường).
-
Chủ tịch UBND cấp huyện quyết định nếu dự án thuộc thẩm quyền huyện.
2.4. Cơ quan nào xác định giá đất?
-
Cơ quan quản lý đất đai (Sở TNMT hoặc Phòng TNMT) tổ chức việc xác định giá đất.
-
Có quyền thuê tổ chức tư vấn định giá đất để bảo đảm tính khách quan.
-
Nếu địa phương đã có vùng giá trị – thửa đất chuẩn, giá đất cụ thể được xác định theo bảng giá đất chi tiết tại thời điểm định giá.
3. Kết luận: Người dân sẽ được đền bù cao hơn từ năm 2025?
Nhờ việc bỏ bảng giá đất và áp dụng giá đất cụ thể, mức bồi thường khi thu hồi đất làm đường năm 2025 được kỳ vọng:
-
Sát với giá thị trường hơn
-
Hạn chế khiếu nại về giá đền bù
-
Đảm bảo quyền lợi của người bị thu hồi đất
Tuy nhiên, mức đền bù cụ thể vẫn phụ thuộc vào:
-
Kết quả thẩm định giá
-
Vị trí thửa đất
-
Quy hoạch
-
Mục đích sử dụng đất
-
Điều kiện kinh tế – xã hội tại địa phương
Xem thêm: https://htllaw.com.vn/phan-biet-huy-bo-hop-dong-va-hop-dong-vo-hieu
