Luật Thi hành án dân sự năm 2025 (Luật số 106/2025/QH15) được Quốc hội thông qua ngày 05/12/2025 và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý của luật này là chính thức thay đổi tên gọi “Văn phòng Thừa phát lại” thành “Văn phòng Thi hành án dân sự”, đồng thời “Thừa phát lại” được đổi thành “Thừa hành viên”.
Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế tổ chức và hoạt động của các chủ thể tham gia vào quá trình thi hành án dân sự tại Việt Nam.
1. Quy định mới về việc đổi tên Văn phòng Thừa phát lại
Theo khoản 2 Điều 114 Luật Thi hành án dân sự 2025, các thuật ngữ pháp lý liên quan được thay đổi như sau:
-
Thay cụm từ “Văn phòng Thừa phát lại” bằng cụm từ “Văn phòng Thi hành án dân sự”.
-
Thay cụm từ “Thừa phát lại” bằng cụm từ “Thừa hành viên”.
Sự thay đổi này đồng thời được áp dụng khi sửa đổi, bổ sung một số quy định trong các văn bản pháp luật có liên quan như:
-
Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 (số 34/2024/QH15), đã được sửa đổi bởi Luật số 81/2025/QH15.
-
Luật Công chứng 2024 (số 46/2024/QH15).
Việc thống nhất thuật ngữ giúp đồng bộ hệ thống pháp luật, đồng thời phản ánh rõ hơn vai trò của chủ thể thực hiện hoạt động thi hành án dân sự.
2. Quy định chuyển tiếp đối với Thừa phát lại và Văn phòng Thừa phát lại
Theo khoản 5 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025, các trường hợp đã hoạt động trước ngày 01/7/2026 sẽ được xử lý theo cơ chế chuyển tiếp:
Đối với Thừa phát lại
-
Những người đã được bổ nhiệm trước ngày 01/7/2026 vẫn tiếp tục hành nghề.
-
Không cần thực hiện thủ tục bổ nhiệm lại.
-
Tuy nhiên, phải đổi thẻ Thừa hành viên trước ngày 01/7/2027 theo quy định của Chính phủ.
Đối với Văn phòng Thừa phát lại
-
Các văn phòng đã được thành lập trước ngày 01/7/2026 vẫn được tiếp tục hoạt động.
-
Phải thực hiện thủ tục đổi tên thành “Văn phòng Thi hành án dân sự” trước ngày 01/7/2027.
Đối với kết quả thi hành án đã thực hiện
-
Các kết quả thi hành án do Văn phòng Thừa phát lại thực hiện trước ngày 01/7/2026 vẫn được công nhận hợp pháp.
-
Không cần thực hiện lại theo quy định mới.
Tiếp tục thực hiện công việc
Sau khi đổi tên, Văn phòng Thi hành án dân sự và Thừa hành viên vẫn tiếp tục thực hiện các công việc trước đây của Văn phòng Thừa phát lại và Thừa phát lại theo quy định pháp luật.
3. Văn phòng Thừa phát lại là gì?
Theo Điều 17 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, Văn phòng Thừa phát lại là tổ chức hành nghề của Thừa phát lại, được thành lập nhằm thực hiện các công việc theo quy định của pháp luật.
Hình thức tổ chức
Văn phòng Thừa phát lại có thể được tổ chức theo hai mô hình:
-
Do 01 Thừa phát lại thành lập: hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân.
-
Do từ 02 Thừa phát lại trở lên thành lập: hoạt động theo loại hình công ty hợp danh.
Một số đặc điểm pháp lý
Văn phòng Thừa phát lại có các đặc điểm sau:
-
Có trụ sở, con dấu và tài khoản riêng.
-
Hoạt động theo nguyên tắc tự chủ về tài chính.
-
Con dấu không có hình Quốc huy.
-
Không được mở chi nhánh hoặc văn phòng đại diện ngoài trụ sở chính.
-
Không được kinh doanh ngoài phạm vi hoạt động của Thừa phát lại.
Người đại diện theo pháp luật của Văn phòng là Trưởng Văn phòng Thừa phát lại, và người này bắt buộc phải là Thừa phát lại.
4. Quyền và nghĩa vụ của Văn phòng Thừa phát lại
Theo Điều 18 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, Văn phòng Thừa phát lại có các quyền và nghĩa vụ cơ bản sau:
Quyền của Văn phòng Thừa phát lại
-
Ký hợp đồng lao động với Thừa phát lại và thư ký nghiệp vụ.
-
Thu, quản lý và sử dụng chi phí dịch vụ theo quy định pháp luật.
-
Ký hợp đồng dịch vụ với người yêu cầu thực hiện công việc.
-
Thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật có liên quan.
Nghĩa vụ của Văn phòng Thừa phát lại
Văn phòng phải thực hiện nhiều nghĩa vụ quan trọng, bao gồm:
-
Quản lý Thừa phát lại và thư ký nghiệp vụ trong việc tuân thủ pháp luật và quy tắc nghề nghiệp.
-
Thực hiện đầy đủ quy định về lao động, thuế, tài chính và báo cáo.
-
Niêm yết công khai thủ tục, chi phí dịch vụ và lịch làm việc tại trụ sở.
-
Thu đúng chi phí theo thỏa thuận với người yêu cầu.
-
Mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho Thừa phát lại.
-
Bồi thường thiệt hại nếu xảy ra sai sót nghiệp vụ.
-
Tiếp nhận và quản lý người tập sự Thừa phát lại.
-
Lưu trữ hồ sơ, sổ sách và cung cấp thông tin khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
5. Ý nghĩa của việc đổi tên trong hệ thống pháp luật
Việc chuyển đổi từ Văn phòng Thừa phát lại sang Văn phòng Thi hành án dân sự được xem là bước cải cách quan trọng trong lĩnh vực thi hành án dân sự, với các mục tiêu:
-
Chuẩn hóa thuật ngữ pháp lý trong hệ thống pháp luật.
-
Làm rõ chức năng, nhiệm vụ của chủ thể tham gia thi hành án.
-
Tăng cường tính chuyên nghiệp và minh bạch trong hoạt động thi hành án.
-
Góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và bảo vệ quyền lợi của người dân, tổ chức.
Kết luận
Từ 01/7/2026, hệ thống pháp luật Việt Nam chính thức thay đổi tên gọi Văn phòng Thừa phát lại thành Văn phòng Thi hành án dân sự, đồng thời Thừa phát lại sẽ được gọi là Thừa hành viên.
Các tổ chức và cá nhân đang hoạt động trong lĩnh vực này cần thực hiện thủ tục chuyển đổi tên và thẻ hành nghề trước ngày 01/7/2027 để phù hợp với quy định của Luật Thi hành án dân sự 2025.
Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả của hoạt động thi hành án dân sự, đồng thời bảo đảm sự thống nhất và minh bạch của hệ thống pháp luật Việt Nam.
https://htllaw.com.vn/quyen-cua-nguoi-tieu-dung-trong-phap-luat-eu
