Trách nhiệm của người tham gia giao thông khi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ về mở cửa xe được quy định như thế nào?
Trong thực tế, có rất nhiều những vụ tai nạn giao thông có nguyên nhân từ hành vi mở cửa xe ô tô của tài xế điều khiển phương tiện hoặc của hành khách ngồi trên xe. Bài viết dưới đây của Công ty Luật TNHH HTL sẽ tìm hiểu chi tiết các quy định pháp luật hiện hành về “Trách nhiệm của người tham gia giao thông khi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ về mở cửa xe được quy định như thế nào?”
Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (có hiệu lực từ 01/01/2025) quy định quy tắc giao thông đường bộ như sau:
“Điều 19. Mở cửa xe
- Chỉ được mở cửa xe khi xe đã dừng, đỗ.
- Trước khi mở cửa xe, người mở cửa phải quan sát phía trước, phía sau và bên phía mở cửa xe, khi thấy an toàn mới được mở cửa xe, ra khỏi xe; không để cửa xe mở nếu không bảo đảm an toàn.”
Theo quy định này, trách nhiệm đảm bảo an toàn trước khi mở cửa xe là được đặt ra với cả người điều khiển xe và người khác bên trong xe. Do đó, khi tham gia giao thông, người tham gia giao thông phải tuân thủ đúng quy tắc giao thông về mở cửa xe để tránh xảy ra tai nạn gây hậu quả nghiêm trọng đối với những người tham gia giao thông đương lưu thông trên trường.
Trách nhiệm của người tham gia giao thông khi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ về mở cửa xe được quy định như thế nào?
Trách nhiệm hành chính
Nhằm khắc phục tình trạng tai nạn giao thông đường bộ, chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định 168/2024/NĐ-CP, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Nghị định 168 chính là việc đưa hành vi mở cửa xe hoặc để cửa xe mở không đảm bảo an toàn vào nhóm vi phạm nghiêm trọng và bị xử phạt mạnh tay. Quy định này nhằm nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, đồng thời giảm thiểu các tai nạn “vô hình” đến từ sự bất cẩn trong việc mở cửa xe.
Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã quy định mức phạt cụ thể cho từng trường hợp vi phạm quy tắc “Mở cửa xe”. Cụ thể là:
Mức 1: Phạt tiền với hành vi mở cửa xe không an toàn
Mở cửa xe không đảm bảo an toàn là hành vi mở hoặc để cửa xe mở mà thiếu quan sát, trong điều kiện, vị trí hoặc thời điểm có thể gây cản trở giao thông, va chạm với người/thứ khác, hoặc tạo nguy cơ mất an toàn cho chính người mở cửa và người xung quanh.
Điểm q Khoản 5 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định:
“Điều 6. Xử phạt, trừ điểm giấy phép lái xe của người điều khiển xe ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ và các loại xe tương tự xe ô tô vi phạm quy tắc giao thông đường bộ
- Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:
- q) Mở cửa xe, để cửa xe mở không bảo đảm an toàn.”
Như vậy, hành vi mở cửa xe, để cửa xe mở không đảm bảo an toàn sẽ bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng và bị trừ 1 điểm GPLX. Mức phạt này cao hơn đáng kể so với các quy định trước đây, thể hiện rõ tinh thần răn đe, buộc người tham gia giao thông phải có ý thức hơn trong mọi hành vi của mình, đặc biệt là tránh lỗi mở cửa xe gây tai nạn.
Mức 2: Phạt tiền và trừ điểm Giấy phép lái xe với lỗi mở cửa xe gây tai nạn
Nếu hành vi mở cửa xe không an toàn mà gây tai nạn giao thông, mức độ xử phạt sẽ tăng lên đáng kể, không chỉ về tài chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến GPLX.
Theo điểm b Khoản 10 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định mức phạt đối với hành vi mở của xe không an toàn gây tai nạn giao thông với mức phạt “Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 22.000.000 đồng”. Đồng thời, nguời lái xe bị trừ 3 điểm trên Giấy phép lái xe.
Đây là một điểm mới rất quan trọng trong hệ thống quản lý giấy phép lái xe. Cụ thể, mỗi giấy phép lái xe ban đầu sẽ có 20 điểm. Nếu bị trừ hết điểm, giấy phép lái xe sẽ bị thu hồi. Điều này đồng nghĩa với việc, chỉ cần hai lần vi phạm gây tai nạn giao thông do mở cửa xe không an toàn, bạn có thể mất bằng lái.
Trách nhiệm hình sự
Ngoài các mức phạt hành chính, hành vi mở cửa xe gây tai nạn còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn, theo Bộ Luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Đây là điều cực kỳ quan trọng mà mọi người cần nắm rõ để thấy được mức độ nghiêm trọng của hành vi này.
Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ như sau:
“Điều 260. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ
- Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
- a) Làm chết người;
- b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
- c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;
- d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
…”
Theo đó, người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ làm chết người thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Tùy từng tình tiết mà khung tăng nặng có thể lên đến bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.
Như vậy, hành vi mở cửa xe không đảm bảo an toàn có thể gây tai nạn, nó không chỉ là một hành vi vi phạm hành chính đơn thuần mà còn là một hành vi tiềm ẩn nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng con người. Vì vậy, người tham gia giao thông hãy chủ động tuân thủ quy định của pháp luật về an toàn giao thông để bảo vệ bản thân, người thân và cộng đồng. Việc này không chỉ giúp bạn tránh được những mức phạt tiền lớn, không bị trừ điểm trên giấy phép lái xe, mà quan trọng hơn là góp phần xây dựng một môi trường giao thông an toàn và văn minh hơn, giảm thiểu tối đa lỗi mở cửa xe gây tai nạn.
Bài viết có sự tham khảo từ văn bản Bộ luật hình sự 2015 trên website Thư viện pháp luật
Tham khảo thêm: https://htllaw.com.vn/tai-san-rieng-trong-thoi-ky-hon-nhan-2025
