Nhiều cử tri thắc mắc: Nếu bận, ốm hoặc không thể đến điểm bỏ phiếu thì có được nhờ người khác bầu cử hộ không? Đây là vấn đề khá phổ biến mỗi kỳ bầu cử. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Có Được Nhờ Người Khác Bầu Cử Hộ Không?
Theo Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 83/2025/QH15, việc bỏ phiếu phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
-
Mỗi cử tri chỉ được bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân ở mỗi cấp.
-
Cử tri phải tự mình đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu thay.
-
Khi đi bầu cử phải xuất trình thẻ cử tri.
-
Khi viết phiếu bầu, không ai được xem nội dung phiếu bầu, kể cả thành viên Tổ bầu cử.
-
Nếu viết sai, cử tri được đổi phiếu bầu khác.
-
Sau khi bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri.
-
Mọi người phải tuân thủ nội quy phòng bỏ phiếu.
👉 Như vậy, không được nhờ người khác bầu cử hộ vì nguyên tắc bầu cử ở Việt Nam là bỏ phiếu trực tiếp, bình đẳng và bỏ phiếu kín.
Tuy nhiên, pháp luật vẫn có một số trường hợp đặc biệt được hỗ trợ khi bầu cử.
2. Các Trường Hợp Đặc Biệt Được Hỗ Trợ Khi Bầu Cử
Cũng theo Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, một số trường hợp đặc biệt được hỗ trợ như sau:
2.1. Cử tri không tự viết được phiếu bầu
-
Cử tri không thể tự viết phiếu bầu có thể nhờ người khác viết hộ.
-
Tuy nhiên, cử tri vẫn phải tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu.
-
Người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu.
Trường hợp cử tri khuyết tật không thể tự bỏ phiếu, có thể nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.
2.2. Cử tri già yếu, ốm đau, bệnh tật
Nếu cử tri:
-
Già yếu
-
Ốm đau
-
Khuyết tật
không thể đến phòng bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến nơi cư trú hoặc nơi điều trị để cử tri thực hiện quyền bầu cử.
2.3. Cử tri đang bị hạn chế tự do
Áp dụng với:
-
Người đang bị tạm giam
-
Người đang ở cơ sở giáo dục bắt buộc
-
Người ở cơ sở cai nghiện bắt buộc
-
Người bị tạm giữ tại nhà tạm giữ
Trong trường hợp này, Tổ bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ đến nơi giam giữ để cử tri thực hiện quyền bầu cử.
📌 Do đó, dù trong trường hợp đặc biệt, cử tri vẫn là người trực tiếp thực hiện quyền bầu cử của mình.
3. Vi Phạm Trong Bầu Cử Và Hình Thức Xử Lý
3.1. Các hành vi vi phạm trong bầu cử
Theo Điều 95 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, các hành vi sau sẽ bị xử lý:
-
Lừa gạt, mua chuộc hoặc cưỡng ép làm trở ngại việc bầu cử, ứng cử
-
Vi phạm quy định về vận động bầu cử
-
Giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu bầu
-
Làm sai lệch kết quả bầu cử
-
Các hành vi vi phạm khác liên quan đến bầu cử
Tùy mức độ vi phạm, cá nhân có thể bị:
-
Xử lý kỷ luật
-
Xử phạt hành chính
-
Hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
3.2. Hình thức xử lý vi phạm
Xử lý kỷ luật
Theo Quy định 69-QĐ/TW, các hình thức kỷ luật gồm:
-
Khiển trách: áp dụng với hành vi ít nghiêm trọng
-
Cảnh cáo hoặc cách chức: nếu lợi dụng chức vụ hoặc vi phạm nghiêm trọng
-
Khai trừ khỏi Đảng: khi vi phạm đặc biệt nghiêm trọng như gian lận bầu cử
Truy cứu trách nhiệm hình sự
Theo Bộ luật Hình sự (sửa đổi bởi Luật số 12/2017/QH14 và Luật số 86/2025/QH15), các tội danh liên quan đến bầu cử gồm:
Tội xâm phạm quyền bầu cử (Điều 160)
Hình phạt:
-
Cảnh cáo
-
Cải tạo không giam giữ đến 01 năm
-
Hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm
Trường hợp nghiêm trọng:
-
Phạt tù 01 – 02 năm
Tội làm sai kết quả bầu cử (Điều 161)
Hình phạt:
-
Cải tạo không giam giữ đến 02 năm
-
Hoặc phạt tù 03 tháng – 02 năm
Trường hợp nghiêm trọng:
-
Phạt tù 01 – 03 năm
Ngoài ra còn có thể bị:
-
Cấm đảm nhiệm chức vụ từ 01 – 05 năm.
Kết Luận
Theo quy định pháp luật hiện hành, cử tri không được nhờ người khác bầu cử hộ. Việc bầu cử phải được thực hiện trực tiếp, bình đẳng và bỏ phiếu kín.
Tuy nhiên, pháp luật vẫn tạo điều kiện để bảo đảm quyền bầu cử cho mọi công dân thông qua các biện pháp hỗ trợ như:
-
Nhờ người viết hộ phiếu bầu
-
Sử dụng hòm phiếu phụ cho người ốm đau, khuyết tật
-
Tổ chức bỏ phiếu tại nơi giam giữ
Việc hiểu rõ các quy định này sẽ giúp cử tri thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời góp phần bảo đảm tính minh bạch và công bằng của cuộc bầu cử.
https://htllaw.com.vn/dang-ky-thue-lan-dau-cho-ho-gia-dinh-kinh-doanh-2026
https://luatvietnam.vn/linh-vuc-khac/co-duoc-nho-nguoi-khac-bau-cu-ho-khong-883-105289-article.html
