Án phạt Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân
Việc trốn đi nước ngoài hay trốn ở lại nước ngoài nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân diễn ra khá phổ biến vào thời điểm đất nước ta mới được giải phóng, Bộ máy chính quyền nhân dân còn non trẻ. Ngày nay, tội phạm này không còn diễn ra nhiều như trước nhưng pháp luật hình sự vẫn đặt ra Điều luật quy định vấn đề này để răn đe, giáo dục người dân không phạm sai lầm, thực hiện loại tội phạm này. Cụ thể pháp luật quy định như thế nào, Công ty Luật TNHH HTL xin mời bạn cùng theo dõi bài viết về Tội trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân.
1. Quy định pháp luật về Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân
Tội trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân là một trong những tội phạm xâm phạm đến an ninh quốc gia. Tội danh này được quy định cụ thể tại Điều 121 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (sau gọi tắt là Bộ luật Hình sự)
“Điều 121. Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân
1. Người nào trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 12 năm.
2. Phạm tội trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.
3. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.”
2. Khung án phạt của Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân
Tùy vào mức độ hành vi mà pháp luật có những quy định cụ thể về các mức phạt cho Tội trốn đi nước ngoài hay tội ở lại nước ngoài nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân tại Điều 121 Bộ luật Hình sự.
| Khung hình phạt | Hành vi phạm tội |
| Khung 1: Phạt tù từ 03 năm đến 12 năm | Đây là khung hình phạt cơ bản áp dụng cho trường hợp người nào vì chống chính quyền nhân dân mà thực hiện các hành vi trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài. |
| Khung 2: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm | Đây là khung hình phạt tăng nặng đối với các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết tăng nặng |
| Khung 3: Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm | Áp dụng đối với trường hợp chuẩn bị phạm tội. |
3. Dấu hiệu pháp lý của Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân
Để nhận biết Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân theo Điều 121 Bộ luật Hình sự ta thông qua các dấu hiệu pháp lý đặc trưng được thể hiện dưới các phương diện sau đây.
3.1. Ai có thể phạm Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân? (chủ thể)
Chủ thể của tội trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân phải là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự.
Năng lực trách nhiệm hình sự bao gồm năng lực nhận thức và năng lực làm chủ hành vi. Thiếu một trong hai năng lực này, người đó bị coi là không có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc bị hạn chế năng lực chịu trách nhiệm hình sự và được loại trừ trách nhiệm hình sự theo Điều 21 Bộ luật Hình sự.
3.2. Hành vi nào cấu thành Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân? (mặt khách quan)
Tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân thể hiện ở hành vi trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân.
Trốn đi nước ngoài là hành vi rời khỏi lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam một cách bất hợp pháp. Người phạm tội có thể thực hiện các hành vi bằng các thủ đoạn như dùng giấy tờ giả mạo để đánh lừa các cơ quan có thẩm quyền, lén lút chốn đi, dùng vũ lực hoặc đe dọa người có trách nhiệm kiểm soát để ra đi…Ví dụ: đang xuất trình giấy tờ giả mạo để ra đi thì bị phát hiện và bắt giữ, đang dùng vũ lực tấn công nhân viên có thẩm quyền để chốn đi thì bị bắt…
Tội phạm này sẽ được coi là hoàn thành kể từ thời điểm người phạm tội thực hiện một trong các hành vi theo quy định mà pháp luật ban hành dù chưa vượt qua biên giới quốc gia. Ví dụ cụ thể như người đang xuất trình giấy tờ giả mạo để trốn đi nước ngoài thì bị phát hiện và bắt giữ hoặc đang dùng vũ lực tấn công nhân viên có thẩm quyền để trốn đi nước ngoài thì bị bắt giữ theo quy định của pháp luật.
Tội trốn ở lại nước ngoài là hành vi của người phạm tội đi ra nước ngoài một cách hợp pháp (như đi công tác, lao động, học tập…) nhưng đã trốn không về nước hoặc sau khi hoàn thành nhiệm vụ mà không trở về nước theo quy định. Người phạm tội có thể ở ngay nước mà họ đến học tập, lao động, công tác hoặc trốn sang nước khác. Tội phạm được coi là hoàn thành kể từ thời điểm phải về nước mà từ chối về nước hoặc đã trốn ở lại nước ngoài.
3.3. Hành vi trên gây ra những tác động như thế nào? (khách thể)
Hành vi trốn đi nước ngoài hay tội ở lại nước ngoài của tội phạm trên đều nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân. Mà trong đó, chính quyền là bộ máy điều hành, quản lý công việc của nhà nước. Một đất nước muốn phát triển ổn định, cần một chính quyền vững mạnh.
Vậy, Tội trốn đi nước ngoài hay tội ở lại nước ngoài nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân xâm phạm đến an ninh đối ngoại, an ninh đối nội và sự ổn định, vững mạnh của Bộ máy Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
3.4. Dấu hiệu về lỗi, mục đích của hành vi phạm tội (mặt chủ quan)
Người phạm tội thực hiện tội phạm này với lỗi cố ý. Họ nhận thức rõ hành vi trốn đi nước ngoài hay tội ở lại nước ngoài của tội phạm trên đều nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước được hậu quả xảy ra nhưng vẫn thực hiện những hành vi phạm tội đó.
Mục đích của chủ thể thực hiện hành vi phạm tội phải là chống chính quyền nhân dân. Nếu việc trốn ra nước ngoài, trốn ở lại nước ngoài trái phép nhưng không nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân mà chỉ để sum họp gia đình hoặc vì mục đích kinh tế,…thì không coi là phạm tội này mà sẽ cấu thành các tội phạm khác quy định ở Điều 347 Bộ luật Hình sự – Tội vi phạm quy định về xuất cảnh, nhập cảnh; tội ở lại Việt Nam trái phép.
4. Nghe lời người khác xúi giục chuẩn bị đồ đạc trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền thì có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Hành vi chuẩn bị đồ đạc trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền dù trong trường hợp nghe lời người khác xúi giục thuộc trường hợp chuẩn bị phạm tội theo quy định tại Khoản 2 Điều 14 Bộ luật Hình sự:
Điều 14. Chuẩn bị phạm tội
1. Chuẩn bị phạm tội là tìm kiếm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo ra những điều kiện khác để thực hiện tội phạm hoặc thành lập, tham gia nhóm tội phạm, trừ trường hợp thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm quy định tại Điều 109, điểm a khoản 2 Điều 113 hoặc điểm a khoản 2 Điều 299 của Bộ luật này.
2. Người chuẩn bị phạm tội quy định tại một trong các điều 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 123, 134, 168, 169, 207, 299, 300, 301, 302, 303 và 324 của Bộ luật này thì phải chịu trách nhiệm hình sự.
3. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chuẩn bị phạm tội quy định tại Điều 123, Điều 168 của Bộ luật này thì phải chịu trách nhiệm hình sự.
Vậy, trong trường hợp Nghe lời người khác xúi giục chuẩn bị đồ đạc trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
5. Che giấu người đang thực hiện hành vi trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền bị phạt tù bao nhiêu năm?
Như đã nói ở trên, hành vi trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền chính là một hành vi phạm tội thuộc nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia. Vì vây, nếu một ai đó cố tình hỗ trợ che giấu cho người khác thực hiện hành vi phạm tội sẽ bị xem là phạm tội che giấu tội phạm quy định tại Điều 389 Bộ luật Hình sự, cụ thể:
- Người nào không hứa hẹn trước mà che giấu cho người phạm tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm.
- Phạm tội trong trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn cản trở việc phát hiện tội phạm hoặc có những hành vi khác bao che người phạm tội, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
Vậy, người cố tình che giấu người có hành vi trốn đi nước ngoài để chống chính quyền nhân dân thì tùy theo mức độ của vụ việc mà sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm.
6. Trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền có bị dẫn độ về Việt Nam không?
Dẫn độ là việc một nước chuyển giao cho nước khác người có hành vi phạm tội hoặc người bị kết án hình sự đang có mặt trên lãnh thổ nước mình, để nước được chuyển giao truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành án đối với người đó. Quy định về dẫn độ tội phạm bỏ trốn ra nước ngoài được quy định cụ thể tại Luật tương trợ tư pháp 2007.
Cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền của Việt Nam có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài dẫn độ cho Việt Nam người có hành vi phạm tội, hoặc bị kết án hình sự mà bản án đã có hiệu lực pháp luật để truy cứu trách nhiệm hình sự, hoặc thi hành án; Thực hiện việc dẫn độ người nước ngoài đang ở trên lãnh thổ Việt Nam có hành vi phạm tội, hoặc bị kết án hình sự mà bản án đã có hiệu lực pháp luật cho nước yêu cầu để truy cứu trách nhiệm hình sự, hoặc thi hành án.
Các trường hợp bị dẫn độ gồm: Người có thể bị dẫn độ theo quy định của Luật này là người có hành vi phạm tội mà Bộ luật Hình sự Việt Nam và pháp luật hình sự của nước yêu cầu quy định hình phạt tù có thời hạn từ 1 năm trở lên, tù chung thân hoặc tử hình, hoặc đã bị Tòa án của nước yêu cầu xử phạt tù mà thời hạn chấp hành hình phạt tù còn lại ít nhất 6 tháng.
Như vậy, người trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền có thể bị dẫn độ về Việt Nam.
Tham khảo thêm: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Trach-nhiem-hinh-su/Bo-luat-hinh-su-2015-296661.aspx
Tham khảo thêm bài viết của chúng tôi: https://htllaw.com.vn/tai-san-rieng-trong-thoi-ky-hon-nhan-2025
