Trong những năm gần đây, phẫu thuật thẩm mỹ ngày càng trở nên phổ biến, không chỉ nhằm mục đích điều trị y khoa mà còn để cải thiện diện mạo, nâng cao sự tự tin trong cuộc sống và công việc. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố thẩm mỹ, nhiều người lại bỏ qua hoặc chưa thực sự quan tâm đến các hệ quả pháp lý có thể phát sinh, đặc biệt là liên quan đến giấy tờ tùy thân. Một trong những câu hỏi thường gặp là: sau khi phẫu thuật thẩm mỹ có cần làm lại thẻ căn cước công dân không?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích một cách toàn diện các quy định pháp luật hiện hành, làm rõ những trường hợp bắt buộc và không bắt buộc phải đổi thẻ căn cước công dân, đồng thời hướng dẫn thủ tục thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
1. Căn cước công dân và ý nghĩa pháp lý của đặc điểm nhận dạng
Căn cước công dân là giấy tờ tùy thân do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho công dân Việt Nam, nhằm xác định nhân thân và phục vụ công tác quản lý dân cư. Trên thẻ căn cước công dân thể hiện các thông tin cơ bản như họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch, số định danh cá nhân, ảnh chân dung và đặc điểm nhận dạng.
Trong đó, ảnh chân dung và đặc điểm nhận dạng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bởi đây là căn cứ trực quan để cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xác định một người cụ thể trong các giao dịch hành chính, dân sự, hình sự, ngân hàng, xuất nhập cảnh và nhiều lĩnh vực khác.
Đặc điểm nhận dạng được hiểu là những dấu hiệu bên ngoài, tương đối ổn định của mỗi cá nhân, có khả năng phân biệt người này với người khác, bao gồm hình dáng khuôn mặt, vết sẹo đặc biệt, nốt ruồi, hoặc những dấu hiệu nhân dạng rõ ràng khác.
Chính vì vậy, khi các đặc điểm này thay đổi đáng kể, vấn đề giá trị pháp lý của thẻ căn cước công dân đã được cấp sẽ cần được xem xét lại.
2. Cơ sở pháp lý về việc cấp đổi thẻ căn cước công dân
Luật Căn cước công dân và các văn bản hướng dẫn thi hành đã quy định rõ các trường hợp công dân phải thực hiện thủ tục cấp đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước công dân. Trong đó, một trong những căn cứ quan trọng là khi thông tin hoặc đặc điểm nhận dạng của công dân không còn phù hợp với thực tế.
Theo quy định pháp luật, công dân phải thực hiện cấp đổi thẻ căn cước công dân trong các trường hợp sau:
– Thẻ căn cước công dân bị hư hỏng, không sử dụng được
– Thông tin trên thẻ không chính xác
– Thay đổi họ, chữ đệm, tên; xác định lại giới tính
– Thay đổi đặc điểm nhận dạng
– Có yêu cầu của công dân khi thấy cần thiết
Như vậy, pháp luật không cấm phẫu thuật thẩm mỹ, nhưng đặt ra nghĩa vụ cập nhật thông tin căn cước khi sự thay đổi về ngoại hình làm ảnh hưởng đến khả năng nhận dạng cá nhân theo dữ liệu đã được cấp trước đó.
3. Phẫu thuật thẩm mỹ có phải lúc nào cũng phải đổi căn cước công dân?
Không phải mọi trường hợp phẫu thuật thẩm mỹ đều dẫn đến nghĩa vụ phải làm lại thẻ căn cước công dân. Việc có phải đổi hay không phụ thuộc vào mức độ thay đổi của đặc điểm nhận dạng.
3.1. Trường hợp bắt buộc phải làm lại thẻ căn cước công dân
Công dân bắt buộc phải làm lại thẻ căn cước công dân nếu sau phẫu thuật thẩm mỹ, khuôn mặt hoặc đặc điểm nhận dạng thay đổi rõ rệt đến mức:
– Ảnh trên thẻ căn cước công dân không còn phản ánh đúng diện mạo thực tế
– Việc đối chiếu nhân dạng giữa người sử dụng thẻ và hình ảnh trên thẻ gặp khó khăn
– Có sự khác biệt đáng kể khiến cơ quan, tổ chức không thể xác định chính xác danh tính
Những trường hợp thường gặp bao gồm: phẫu thuật gọt mặt, thay đổi toàn bộ cấu trúc mũi – cằm – hàm, căng da mặt toàn diện, hoặc các phẫu thuật khiến khuôn mặt khác biệt rõ ràng so với thời điểm chụp ảnh làm căn cước công dân.
Trong các trường hợp này, việc không đổi thẻ căn cước công dân có thể dẫn đến nhiều hệ lụy pháp lý và thực tiễn trong quá trình sử dụng giấy tờ.
3.2. Trường hợp không bắt buộc phải đổi ngay
Nếu phẫu thuật thẩm mỹ chỉ mang tính chất chỉnh sửa nhẹ, không làm thay đổi đáng kể tổng thể khuôn mặt, chẳng hạn như cắt mí nhẹ, chỉnh sống mũi ở mức độ nhỏ, tiêm filler với mức độ hạn chế, thì pháp luật không bắt buộc phải đổi ngay thẻ căn cước công dân.
Tuy nhiên, trong thực tiễn, cơ quan chức năng vẫn khuyến nghị công dân nên cân nhắc việc cấp đổi thẻ để đảm bảo sự thống nhất giữa diện mạo thực tế và thông tin nhận dạng trên giấy tờ, nhất là khi thường xuyên thực hiện các giao dịch cần xác minh nhân thân.
4. Hệ quả pháp lý nếu không đổi căn cước công dân sau phẫu thuật thẩm mỹ
Việc không cập nhật thẻ căn cước công dân khi diện mạo đã thay đổi rõ rệt có thể dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý và bất tiện trong đời sống, bao gồm:
– Gặp khó khăn khi làm thủ tục xuất nhập cảnh, qua cửa khẩu hoặc sân bay
– Bị từ chối hoặc kéo dài thời gian xử lý khi giao dịch ngân hàng, xác thực sinh trắc học
– Phát sinh nghi ngờ về tính xác thực của giấy tờ tùy thân
– Ảnh hưởng đến việc thực hiện các thủ tục hành chính, công chứng, chứng thực
Trong một số trường hợp, việc sử dụng thẻ căn cước công dân có thông tin không còn phù hợp thực tế còn có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định pháp luật về quản lý giấy tờ tùy thân.
5. Thủ tục cấp đổi thẻ căn cước công dân sau phẫu thuật thẩm mỹ
Khi xác định thuộc trường hợp phải hoặc nên đổi thẻ căn cước công dân, công dân cần thực hiện thủ tục theo trình tự sau:
5.1. Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ cấp đổi thẻ căn cước công dân thường bao gồm:
– Thẻ căn cước công dân cũ
– Thông tin cá nhân đã được cập nhật trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
– Giấy tờ y tế liên quan đến phẫu thuật thẩm mỹ (nếu có, không bắt buộc trong mọi trường hợp)
Cơ quan tiếp nhận sẽ khai thác dữ liệu trực tiếp từ hệ thống dân cư, do đó người dân không phải chuẩn bị quá nhiều giấy tờ như trước đây.
5.2. Nộp hồ sơ và làm thủ tục
Công dân có thể thực hiện thủ tục:
– Trực tiếp tại cơ quan công an có thẩm quyền nơi cư trú
– Thông qua cổng dịch vụ công theo hướng dẫn của cơ quan quản lý căn cước
Tại đây, cán bộ tiếp nhận sẽ thu nhận lại ảnh chân dung, vân tay và các dữ liệu sinh trắc học mới để cập nhật vào hệ thống.
5.3. Nhận thẻ căn cước công dân mới
Sau khi hoàn tất thủ tục, công dân sẽ được cấp giấy hẹn và nhận thẻ căn cước công dân mới theo thời hạn giải quyết do cơ quan có thẩm quyền thông báo. Thẻ mới sẽ phản ánh đúng đặc điểm nhận dạng hiện tại của công dân.
6. Có cần đổi các giấy tờ khác sau phẫu thuật thẩm mỹ không?
Bên cạnh thẻ căn cước công dân, nhiều người cũng băn khoăn liệu có cần đổi hộ chiếu, giấy phép lái xe hoặc các giấy tờ khác hay không.
Về nguyên tắc, pháp luật không bắt buộc phải đồng thời đổi tất cả giấy tờ. Tuy nhiên, trong trường hợp khuôn mặt thay đổi rõ rệt, việc không đồng bộ hình ảnh giữa các giấy tờ có thể gây khó khăn trong quá trình sử dụng, đặc biệt là khi xuất nhập cảnh hoặc xác minh nhân thân ở nước ngoài.
Do đó, trong thực tiễn, người dân nên cân nhắc việc cập nhật đồng bộ các giấy tờ tùy thân quan trọng để đảm bảo thuận tiện và tránh rủi ro pháp lý.
7. Kết luận
Có thể khẳng định rằng, phẫu thuật thẩm mỹ không đương nhiên dẫn đến nghĩa vụ phải làm lại thẻ căn cước công dân, nhưng khi việc phẫu thuật làm thay đổi đáng kể đặc điểm nhận dạng, công dân có trách nhiệm thực hiện thủ tục cấp đổi theo quy định pháp luật.
Việc chủ động cập nhật thẻ căn cước công dân sau phẫu thuật thẩm mỹ không chỉ giúp bảo đảm giá trị pháp lý của giấy tờ tùy thân mà còn tránh được nhiều rủi ro, phiền phức trong quá trình giao dịch và sinh hoạt hàng ngày.
Trong trường hợp còn vướng mắc hoặc cần tư vấn cụ thể đối với từng tình huống, người dân nên liên hệ trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư chuyên môn để được hướng dẫn chi tiết, đúng pháp luật.
Bài viết tham khảo Luật Căn cước 2023 tại website Thư Viện Pháp Luật
Tham khảo thêm bài viết của chúng tôi: https://htllaw.com.vn/nguoi-lao-dong-bi-khuyet-tat-rut-ngan-thoi-gian-lam
