Người đang chấp hành hình phạt từ có được đăng ký kết hôn không? Nếu được đăng ký kết hôn thì người đang chấp hành hình phạt tù thực hiện đăng ký kết hôn như thế nào?
“Khi đi tù sẽ bị tước nhiều quyền công dân mà một trong số đó là quyền được kết hôn”, quan niệm này của nhiều người liệu có đúng với quy định của pháp luật? Người đang chấp hành hình phạt tù có được đăng ký kết hôn không? Nếu được đăng ký kết hôn thì người đang chấp hành hình phạt tù thực hiện đăng ký kết hôn như thế nào?
Cơ sở pháp lý
Bộ luật Hình sự năm 2015
Luật hôn nhân và gia đình năm 2014
Luật hộ tịch năm 2014
Luật thi hành án hình sự năm 2019
Nội dung tư vấn
Người đang chấp hành hình phạt tù có được đăng ký kết hôn không?
Khi đang chấp hành hình phạt tù, công dân Việt Nam sẽ bị tước một số quyền công dân theo quy định tại Điều 44 Bộ luật hình sự năm 2015 gồm;
“1. Công dân Việt Nam bị kết án phạt tù về tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm khác trong những trường hợp do Bộ luật này quy định, thì bị tước một hoặc một số quyền công dân sau đây:
a) Quyền ứng cử đại biểu cơ quan quyền lực Nhà nước;
b) Quyền làm việc trong các cơ quan nhà nước và quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang nhân dân.Thời hạn tước một số quyền công dân là từ 01 năm đến 05 năm, kể từ ngày chấp hành xong hình phạt tù hoặc kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật trong trường hợp người bị kết án được hưởng án treo.”
Như vậy, pháp luật hình sự Việt Nam không tước bỏ hay ngăn cấm quyền được kết hôn, đăng ký kết hôn của người đang chấp hành hình phạt tù.
Ngoài ra, Khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 chỉ quy định các hành vi sau đây bị cấm kết hôn:
“a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;
b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;
c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồngvớingười khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
….”
Có thể thấy, người đang chấp hành hình phạt tù không bị tước quyền đăng ký kết hôn và cũng không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn. do đó, đối tượng này hoàn toàn được quyền đăng ký kết hôn nếu đáp ứng các điều kiện kết hôn quy định trong Luật hôn nhân và gia đình năm 2014:
“ Điều 8. Điều kiện kết hôn
- Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:
a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
b) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
c) Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định tại cácđiểm a, b, c và d khoản 2 Điều 5 của Luật này”
Người đang chấp hành hình phạt tù thực hiện đăng ký kết hôn như thế nào?
Hiện nay, để thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn, hai bên nam nữ phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền để thực hiện theo quy định tại Điều 18 Luật hộ tịch 2014 như sau:
“Điều 18. Thủ tục đăng ký kết hôn
- Hai bên nam, nữ nộp tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu quy định cho cơ quan đăng ký hộ tịch và cùng có mặt khi đăng ký kết hôn.
- Ngay sau khi nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy đủ điều kiện kết hôn theo quy định củaLuật hôn nhân và gia đình,công chức tư pháp – hộ tịch ghi việc kết hôn vào Sổ hộ tịch, cùng hai bên nam, nữ ký tên vào Sổ hộ tịch. Hai bên nam, nữ cùng ký vào Giấy chứng nhận kết hôn; công chức tư pháp – hộ tịch báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai bên nam, nữ.
Trường hợp cần xác minh điều kiện kết hôn của hai bên nam, nữ thì thời hạn giải quyết không quá 05 ngày làm việc.”
Mặt khác, về việc trích xuất phạm nhân, khoản 17 Điều 3 Luật Thi hành án hình sự năm 2019 định nghĩa:
“17. Trích xuất là việc thực hiện quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của Luật này đưa phạm nhân, người bị kết ántử hình hoặc người chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng ra khỏi nơi quản lý và chuyển giao cho cơ quan, người có thẩm quyền để phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, khám bệnh, chữa bệnh, quản lý giam giữ, giáo dục cải tạo trong thời hạn nhất định.”
Như vậy, mặc dù pháp luật không ngăn cấm đăng ký kết hôn nhưng người đang chấp hành hình phạt tù không thể trực tiếp thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn theo quy đinh. Mặt khác, kết hôn là quyền gắn liền với nhân thân, không thể uỷ quyền cho người khác thực thiện. Do vậy, trên thực tế người đang chấp hành hình phạt tù không thể thực hiện thủ tục đang ký kết hôn
Bài viết có sự tham khảo từ văn bản Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 trên website Thư viện pháp luật
Tham khảo thêm: https://htllaw.com.vn/tai-san-rieng-trong-thoi-ky-hon-nhan-2025
