Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15: Những điểm mới quan trọng doanh nghiệp cần biết từ 01/7/2026

1. Bối cảnh ban hành Luật Công nghệ cao 2025

Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế Luật Công nghệ cao năm 2008.

Sau gần 18 năm áp dụng, Luật năm 2008 đã góp phần hình thành hệ thống khu công nghệ cao, thu hút nhiều dự án FDI và thúc đẩy phát triển sản phẩm công nghệ. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển khoa học – công nghệ trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học và kinh tế số đã đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý theo hướng hiện đại, chiến lược và có tính chọn lọc cao hơn.

Luật Công nghệ cao 2025 ra đời nhằm:

• Thể chế hóa chủ trương phát triển khoa học – công nghệ là động lực then chốt của tăng trưởng;

• Tăng cường tự chủ công nghệ quốc gia;

• Hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh khu vực và quốc tế;

• Hoàn thiện cơ chế ưu đãi gắn với hiệu quả thực chất.

---

2. Lần đầu tiên luật hóa khái niệm “công nghệ chiến lược”

Một trong những điểm mới mang tính nền tảng của Luật 2025 là bổ sung khái niệm “công nghệ chiến lược”.

Nếu Luật năm 2008 chỉ tập trung vào khái niệm “công nghệ cao” thì Luật mới xác định thêm nhóm công nghệ chiến lược – là những công nghệ có vai trò đặc biệt quan trọng đối với:

• Phát triển kinh tế – xã hội dài hạn;

• Bảo đảm quốc phòng, an ninh;

• Tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia;

• Nâng cao năng lực tự chủ công nghệ.

Việc luật hóa công nghệ chiến lược giúp Nhà nước có cơ sở pháp lý để ưu tiên đầu tư tập trung vào các lĩnh vực then chốt như: trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng sạch và công nghệ số lõi.

Điểm mới này cho thấy sự chuyển dịch từ tư duy “khuyến khích công nghệ cao nói chung” sang “chọn lọc và tập trung vào công nghệ mang tính chiến lược quốc gia”.

---

3. Đổi mới tiêu chí xác định doanh nghiệp công nghệ

Luật Công nghệ cao 2025 điều chỉnh mạnh mẽ tiêu chí công nhận doanh nghiệp công nghệ.

Trước đây, tiêu chí còn mang tính định tính, dẫn đến tình trạng một số doanh nghiệp chủ yếu gia công, lắp ráp nhưng vẫn được hưởng ưu đãi.

Luật mới quy định việc công nhận doanh nghiệp công nghệ cao phải gắn với các tiêu chí cụ thể như:

• Tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D);

• Tỷ lệ doanh thu từ sản phẩm công nghệ cao;

• Tỷ lệ giá trị gia tăng tạo ra trong nước;

• Trình độ và tỷ lệ nhân lực nghiên cứu;

• Mức độ chuyển giao công nghệ.

Cách tiếp cận này nhằm đảm bảo doanh nghiệp được hưởng ưu đãi phải có đóng góp thực chất cho hoạt động đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ dựa vào danh mục ngành nghề đăng ký.

---

4. Cơ chế ưu đãi mới gắn với hiệu quả đầu tư

Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15 tiếp tục duy trì các chính sách ưu đãi về:

• Thuế thu nhập doanh nghiệp;

• Tiền thuê đất, tiền sử dụng đất;

• Tín dụng ưu đãi;

• Hỗ trợ nghiên cứu và phát triển;

• Hỗ trợ đào tạo nhân lực.

Tuy nhiên, điểm mới là ưu đãi được thiết kế theo hướng có điều kiện và có phân tầng.

Doanh nghiệp chỉ được hưởng ưu đãi khi:

• Đáp ứng tiêu chí định lượng cụ thể;

• Duy trì mức đầu tư R&D theo cam kết;

• Thực hiện đúng mục tiêu dự án công nghệ cao.

Cơ chế này giúp hạn chế tình trạng ưu đãi dàn trải và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước.

---

5. Hoàn thiện mô hình khu công nghệ cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Luật mới không chỉ điều chỉnh hoạt động trong khu công nghệ cao truyền thống mà còn mở rộng sang mô hình hệ sinh thái công nghệ cao.

Hệ sinh thái này bao gồm:

• Doanh nghiệp công nghệ cao;

• Viện nghiên cứu;

• Trường đại học;

• Trung tâm đổi mới sáng tạo;

• Quỹ đầu tư mạo hiểm;

• Tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp.

Bên cạnh đó, Luật đặt nền móng pháp lý cho mô hình khu đô thị công nghệ cao – nơi tích hợp không gian làm việc, nghiên cứu và sinh sống, nhằm thu hút chuyên gia trong và ngoài nước.

Đây là điểm mới quan trọng, phù hợp với xu hướng quốc tế về xây dựng trung tâm công nghệ tích hợp thay vì khu sản xuất đơn thuần.

---

6. Tăng cường phân cấp và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý

Luật Công nghệ cao 2025 đẩy mạnh phân cấp cho địa phương trong quản lý khu công nghệ cao.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được trao thêm thẩm quyền trong:

• Quản lý và phát triển khu công nghệ cao;

• Thu hút và lựa chọn nhà đầu tư;

• Triển khai chính sách hỗ trợ.

Ngoài ra, Luật nhấn mạnh việc ứng dụng nền tảng số trong quản lý nhà nước về công nghệ cao, thực hiện thủ tục hành chính điện tử, tăng tính minh bạch và giảm thời gian xử lý hồ sơ.

Việc cải cách thủ tục hành chính được kỳ vọng sẽ nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư công nghệ cao tại Việt Nam.

Cơ chế xây dựng và cập nhật danh mục công nghệ cao:

• Danh mục công nghệ cao được ưu tiên phát triển;

• Danh mục sản phẩm công nghệ cao;

• Danh mục công nghệ chiến lược.

Các danh mục này sẽ được rà soát, cập nhật định kỳ nhằm bảo đảm phù hợp với xu hướng phát triển công nghệ toàn cầu và chiến lược phát triển quốc gia.

Điểm mới này giúp hệ thống pháp luật linh hoạt hơn, tránh tình trạng danh mục lạc hậu so với thực tiễn.

---

7. Tác động của Luật Công nghệ cao 2025 đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư

Đối với doanh nghiệp trong nước, Luật mới tạo cơ hội tiếp cận chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn nếu đáp ứng tiêu chí R&D và đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, yêu cầu cũng cao hơn, buộc doanh nghiệp phải đầu tư thực chất vào công nghệ lõi, nhân lực chất lượng cao và hệ thống nghiên cứu.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài, Luật mới mang lại sự minh bạch và ổn định hơn trong chính sách ưu đãi, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, công nghệ số và công nghệ sinh học.

Đối với địa phương, Luật tạo cơ sở pháp lý để chủ động xây dựng khu công nghệ cao và thu hút dự án phù hợp với định hướng phát triển vùng.

---

8. So sánh Luật Công nghệ cao 2008 và Luật 2025

Có thể thấy Luật 2025 mang tính cải cách toàn diện, hướng tới quản trị hiện đại và hiệu quả.

---

Kết luận

Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách phát triển khoa học – công nghệ của Việt Nam.

Việc bổ sung khái niệm công nghệ chiến lược, hoàn thiện tiêu chí công nhận doanh nghiệp công nghệ cao, thiết kế ưu đãi theo hướng định lượng và thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho thấy định hướng phát triển dài hạn và có chọn lọc.

Từ ngày 01/7/2026, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao cần chủ động rà soát lại mô hình hoạt động, chiến lược R&D và cơ cấu đầu tư để đáp ứng các tiêu chí mới, đồng thời tận dụng hiệu quả các chính sách ưu đãi theo Luật mới.

Luật Công nghệ cao 2025 không chỉ là công cụ điều chỉnh pháp lý, mà còn là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiến tới mục tiêu trở thành quốc gia có năng lực công nghệ tự chủ và có vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

---

Bài viết có sự tham khảo từ: Những điểm mới của Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15

Tham khảo thêm bài viết của chúng tôi: https://htllaw.com.vn/doanh-nghiep-cong-nghe-cao-duoc-huong-uu-dai-thue